UZALEŻNIENIA ZASTĘPCZE

Aktualizacja: 22 kwi 2019



ROLA ZAMIENNIKÓW

Jednym z częściej wypowiadanych zdań które kieruję do osób wychodzących z nałogu jest: "bądźcie czujni bo zamienniki będą się pchały do Was drzwiami i oknami".

Uzależnienie od jednej substancji chemicznej powoduje z reguły skłonność do uzależnienia od innych substancji. I tak np. niepijący alkoholicy mają skłonność do sięgania po tabletki uspokajające lub palenia marihuany. Z kolei nie biorący narkomani wpadają na inny pomysł i zaczynają pić. Wiadomo nie od dziś, że organizm uzależnia się błyskawicznie od substancji podobnych, ale również łatwo można uzależnić się od substancji z innej grupy. Zupełnie spokojnie możemy postawić tezę, że alkoholicy mają w ogóle podwyższoną podatność na uzależnienia.

Jeżeli ktoś uważa, że może bezpiecznie używać dużych ilości nikotyny i kofeiny palić marihuanę, zażywać pigułki odchudzające czy środki nasenne grozi mu poważne niebezpieczeństwo politoksykomanii. To prawda, że są nałogi bardziej i mniej szkodliwe. Bez wątpienia uzależnienie od alkoholu, kokainy czy heroiny jest bardziej szkodliwe niż uzależnienie od kofeiny czy nikotyny. Ponadto niektórzy ludzie potrafią używać kofeinę w małych dawkach.

ROLA KOFEINY

Badania prowadzone w USA wykazały, że kofeina może wywołać uzależnienie, jest szkodliwa dla zdrowia i funkcjonowania oraz może uruchomić cykl uzależnienia u zdrowiejących alkoholików. Alkoholicy piją więcej kawy niż nie-alkoholicy. Zdrowiejący alkoholicy, którzy jednocześnie piją dużo kawy, cierpią z powodu nasilonych objawów fizycznego stresu i niepokoju, skarżą się na bóle głowy, irytację i nadpobudliwość emocjonalną. Objawy te są częścią zespołu kofeinowego. Najważniejszym wnioskiem wypływającym z badań jest stwierdzenie występowania wzmożonej tendencji do nawrotu choroby wśród alkoholików nadużywających kofeiny.

ROLA ZACHOWAŃ KOMPULSYWNYCH

Zachowania kompulsywne ( nieodparty przymus ) to działania wywołujące intensywne pobudzenie lub zmniejszenie napięcia emocjonalnego, po których następuje długotrwałe cierpienie lub złe samopoczucie. Mogą to być zachowania „wewnętrzne” – myślenie, wyobrażanie sobie, odczuwanie – lub „zewnętrzne” – praca, zabawa, rozmowa. Na krótszą metę poprawiają nam samopoczucie, lecz na dłuższą, pogarszają. Znając obniżoną tolerancję osób uzależnionych na monotonię i nudę należy szczególnie wystrzegać się tego rodzaju zachowań, tym bardziej, że jak już wspomnieliśmy płaci się za to wysoką cenę emocjonalnego dyskomfortu i cierpienia.

RODZAJE ZACHOWAŃ KOMPULSYWNYCH (ale to nie wszystkie!!!)

  1. Jedzenie/odchudzanie się – objadanie się nawet do takiego stopnia, że dochodzi do wymiotów ( bulimia ). Doprowadzone do absurdu odchudzanie zwane anoreksją. Oraz połączenie obżarstwa z następującym po nim odchudzaniem.

  2. Hazard – wszelkiego rodzaju gry – automaty, kasyna, bingo.

  3. Praca/sukcesy – przymus bycia stale zajętym, dokonywania czegoś czy celowania we wszystkim co się robi ( pracoholizm ).

  4. Ćwiczenia fizyczne – przymus stymulowania ciała przez wysiłek fizyczny.

  5. Seks – przymus doznawania przeżyć seksualnych (seksoholizm).

  6. Silne doznania – przymus przeżywania intensywnego stresu lub silnych wrażeń tzw. „adrenalina”.

  7. Ucieczka od monotonii – przesadne unikanie „szarej codzienności”, monotonii życia ( ważne aby coś się działo, byle co, ale coś ).

  8. Wydawanie pieniędzy – przesadna potrzeba kupowania lub zdobywania rzeczy.

Zachowanie kompulsywne to nie to, co robimy, lecz jak to robimy. Gdy dane zachowanie przybiera charakter kompulsywny, wówczas można go porównać do zażywania narkotyków. Jego celem jest zmiana nastroju, wyłączenie umysłu, ucieczka od rzeczywistości. Zachowanie kompulsywne służy do radzenia sobie z „bólem istnienia”. Jeśli chce się uniknąć nawrotu choroby, oraz osiągnąć trzeźwość wysokiej próby należy się koniecznie wystrzegać tego typu zachowań.


208 wyświetlenia