TERAPIA DDA Warszawa



TERAPIA DDA Warszawa

Role w rodzinie dysfunkcyjnej

Potocznie przyjmuje się, że funkcjonowanie w rodzinie dysfunkcyjnej równa się automatycznie gorszemu funkcjonowaniu w życiu dorosłym i skazaniu na straty i porażki. Otóż wcale tak nie musi być. Dlatego ważne jest, aby mówiąc o dzieciach z rodzin dysfunkcyjnych pamiętać, ze można mówić tylko o pewnych trendach czy skłonnościach oraz o tym, ze sytuacja w rodzinie czemuś sprzyja bądź nie sprzyja. Potocznie przyjmuje się także, ze dzieciom przypisane są role w rodzinie dysfunkcyjnej. Rola jest jednak niczym innym jak destrukcyjnym sch

ematem przystosowania się do trudnej długotrwałej sytuacji. Wytworzenie takiego schematu może nastąpić gdy np. jedno z rodziców nadużywa alkoholu.

Tak więc, funkcjonowanie w rodzinie dysfunkcyjnej jest dużym obciążeniem i wymaga przystosowania do trudnej sytuacji. W rodzinie dysfunkcyjnej stres jest permanentny, długotrwały, cały czas dzieje się coś niedobrego. Nic ostrego i wyraźnego się nie dzieje, ale cały czas atmosfera jest napięta. Panuje chaos i dezorganizacja. Brakuje zasad i reguł. Rodzice nie są oparciem, nie można przewidzieć co się będzie działo, brakuje stałości, wszystko zależy od chwilowego nastroju. Dziecko czuje się zagubione – nie wie dlaczego raz jest za daną czynność karane, innym razem chwalone.

Przejawem takiego dostosowanie jest działanie według 3 zasad:

• NIE MÓW

„.....gdy wracaliśmy do domu ze szkoły siadało się do stołu, potem do lekcji i nie mówiło się nic. Ojciec najczęściej przychodził pijany i dalej nic się nie mówiło, żeby go nie rozzłościć, bo mógłby znowu pójść pić. Nie mówiło się nic, żeby nie zdenerwować matki, ani żeby jej nie zmartwić. Miała z nami ciężkie życie, nie chcieliśmy jej obarczać swoimi sprawami! Były tylko jakieś polecenia i rozkazy. Nikt z nikim nie rozmawiał, tak było najlepiej!”

".....nie mów nikomu, co się z tobą dzieje, nie mów nikomu, co dzieje się w domu, udawaj, że nie widzisz, że rodzic jest pijany, nie zadawaj pytań, nie mów o uczuciach bo.....nie wolno odczuwać" (wstyd, strach, nadzieja, że będzie lepiej, samotność)

• NIE ODCZUWAJ

„ ......przekonuję siebie, że nie czuję tego, co czuję, odcinam się od tego, to nieprawda, że czuję złość do rodziców - to zagrażające, mogę stracić ich miłość”. „.......wcale się nie boję, nie cierpię, nie wstydzę się – tak jest łatwiej i bezpieczniej”. Brak dostępu do własnych emocji, odcięcie od nich utrata kontaktu ze swoją sferą emocjonalną powoduje brak orientacji w świecie.

• NIE UFAJ

Nie ufaj to konkluzja życia w chaosie. Brak pewności, brak stałości i jasnych reguł. Nie spełnione obietnice, niedotrzymane umowy, zagubienie dorosłych, ich niespójność sprawia, że dziecko przestaje ufać i wierzyć.

Aby przetrwać dziecko wytwarza w sobie postawę obronną – dostosowuje się do nienormalności. Postawa obronna jest zamknięta, owładnięta lękiem, każe wycofywać się przed zmianą. Osoba o postawie obronnej to ktoś, kto:

• żyje w stałym pogotowiu emocjonalnym • ma się na baczności • działa na zasadzie aby przetrwać • głównie skoncentrowany jest na tym, aby nie stracić • z trudnością podejmuje zmiany

Istnieje kilka rodzajów postaw obronnych, jakie może przyjąć dziecko w rodzinie dysfunkcyjnej. Rzadko się zdarza, aby osoba była „czystym” typem. Zazwyczaj jedno dziecko może stosować rożne wątki obronne naraz, lub zamiennie, np. bohater wychodzi z domu, wyrzutek przejmuje jego funkcje.

BOHATER RODZINNY

DZIECIŃSTWO

• najczęściej najstarsze dziecko, zapewnia w domu harmonię i stabilność

• osoba pełna wyrzeczeń, poświęceń dla rodziny • dba o innych, nadodpowiedzialny, zbyt dorosły i poważny na swój wiek • robi co może, aby naprawić sytuację w rodzinie • na zewnątrz świetnie sobie radzi – dobry uczeń, perfekcjonista, daje mnóstwo powodów do dumy, podziwiany przez innych • przejmuje obowiązki rodziców, zawsze można na niego liczyć – porządki, zakupy, załatwianie rożnych spraw, opieka nad młodszym rodzeństwem • opiekun dla rodziców • chroni osobę uzależnioną przed nią samą (kupuje alkohol lub go wylewa, dzwoni i usprawiedliwia w pracy)

DOROSŁOŚĆ

• perfekcjonizm • pracoholik, poświęca się karierze • żyje w ciągłym napięciu (czujność), nie potrafi się wyluzować ani bawić, brakuje mu spontaniczności • chętnie przejmuje kontrolę nad innymi • nad wyraz ambitny i nadgorliwy • zależny od bycia potrzebnym – dba o innych, troszczy się o innych, chce ich kontrolować, nie dba natomiast o siebie (nie zaspokaja swoich potrzeb) • z trudem rozpoznaje i wyraża uczucia • trudności w bliskich związkach • żyje w ciągłym napięciu • odczuwa złość za utracone dzieciństwo

KOZIOŁ OFIARNY

DZIECIŃSTWO

• ofiara gry „to przez ciebie” • swoim zachowaniem zwraca na siebie uwagę, odciągając ją tym samym od problemów w domu. To na nim skupiają się frustracje i problemy rodzinne, jest obarczany odpowiedzialnością za trudną sytuację w domu. • odreagowuje trudną sytuację domowa na zewnątrz – niegrzeczny, nieposłuszny, ma problemy w szkole, popada w konflikt z prawem • w ciągłym konflikcie z innymi ludźmi (dorosłymi i rówieśnikami) • jedyny, który dostrzega prawdziwe przyczyny konfliktów w rodzinie (prawdziwy problem) • broni się okazując złość • rywalizuje o uwagę • wyjście: ucieczka, wycofanie się poza dom. Oparcia szuka w rówieśnikach, często starszych, zbuntowanych, używających alkoholu / narkotyków.

DOROSŁOŚĆ

• nieprzystosowany (zachowania aspołeczne), pełen złości i lęku • samotny, izolujący się • pierwszy odchodzi z domu i się usamodzielnia • ciągle nieporozumienia i niepowodzenia w pracy (np. obrazi szefa, nie będzie szanować reguł) • często sam się uzależnia • ciągle walczą ze wszystkimi dookoła (tak naprawdę walczą sami ze sobą) • uczucia lęku, gniewu, złości chowa pod maską destrukcyjności

DZIECKO WE MGLE

DZIECIŃSTWO

• dziecko niewidzialne – nie ma go, nikt nie wie co myśli i czuje • płynie na fali – przystosowuje się do wszystkiego, akceptuje wszystko co się im przydarzy • postawa bierności – nic nie robię, bo i tak nie mam na nic wpływu • sprawia najmniej problemów • jest nieobecny (ucieka w świat fantazji, gier, muzyki, marzeń) • w szkole niezauważany i pomijany • sam organizuje swój czas, sam dba o swoje potrzeby, schodzi innym z drogi • czuje się inny niż pozostali • czuje się mało ważny i bezwartościowy • nie radzi sobie w grupie • nie ma możliwości uczenia się jak tworzyć satysfakcjonujące relacje z innymi ludźmi

DOROSŁOŚĆ

• małomówny i samotny • nie umie pracować w zespole • nie zauważany przez innych, pomijany przy podwyżkach, nagrodach, przy zaproszeniach • nie umie tworzyć długotrwałych związków • nie wyraża emocji, czasami kieruje je przeciwko sobie (autodestrukcja)

MASKOTKA / BŁAZEN

DZIECIŃSTWO

• odwraca uwagę poprzez żarty, rozweselanie, rozładowanie emocji • ciężkie i trudne sytuacje obraca w żart • starają się nie brać niczego na serio, ma być wesoło • przeżywa silny lęk, który przykrywa śmiechem – to uwalnia tłumioną energię i w zamian zyskuje pozytywna uwagę • lubiany przez wszystkich wokół • wesoły i kpiarski na zewnątrz, wewnątrz płacze • bywa błaznem klasowym • w razie konfliktów delegowany do ich rozładowania (rozjemca) • często staje się ofiarą molestowania seksualnego

DOROSŁOŚĆ

• nikt nie traktuje ich poważnie, bo oni sami przestają odróżniać co jest żartem, a co na serio

• kłopoty z seksualnością w nawiązaniu poważnych relacji

• w pracy uważani są mało rzetelnych

Obserwuję, że osoby które zgłoszą się na konsultację psychologiczną czują, że „coś jest z nimi nie tak”. Często powodem zgłoszenia się na terapię jest odczuwane napięcie, zmęczenie, lęk czy obniżony nastrój. Jeśli leczeniu podlegać będzie objaw (np. farmakologicznie), w dłuższej perspektywie nie przyniesie to poprawy samopoczucia. Natomiast, jeśli osoba przychodząca po pomoc psychologiczną odkryje destrukcyjne schematy i wzbudzi w sobie motywację do zmiany, jest szansa na wyraźne zmniejszenie destrukcyjnych tendencji. Muszę zaznaczyć jeszcze jedną ważną kwestię: oprócz motywacji potrzebna będzie jeszcze cierpliwość. Tworząc i umacniając przez lata w destrukcyjne schematy, w terapii mówimy o procesie liczonym raczej w miesiącach, niż dniach, czy godzinach.

Zapraszamy na terapię DDA w Warszawie oraz na sesje wyjazdowe.



TERAPIA DDA WARSZAWA 4 Kolory Życia 2016

#zaburzeniaemocji #DDA #DDD #skutecznaterapia